Ouderenzorg was nog nooit zo goed als nu

Ouderenzorg van toen en nu

Werken in de ouderenzorg. Het klinkt heel gewoon, maar wist je dat deze vorm van zorg nog maar 50 jaar bestaat? Alle reden om eens op een rij te zetten hoe de ouderenzorg zich ontwikkeld heeft in de laatste twee eeuwen.

Werken tot je erbij neer viel
Als oudere had je het in het begin van de 19e eeuw zwaar. Je moest werken totdat het echt niet meer ging, anders had je geen inkomen. Als je niet meer kon werken was je overgeleverd  aan de armenzorg, een liefdadigheid die meestal door de kerk betaald werd. En kon je je op deze manier ook niet meer redden, dan kwam je terecht in een oudemannen- of oudevrouwenhuis. Weg onafhankelijkheid, weg privacy. Alles werd voor je bepaald en bezoek werd slecht bij hoge uitzondering toegestaan.

Aandacht voor oudere mensen
Pas in de tweede helft van de 19e eeuw kwam er meer aandacht voor oudere mensen en begon de politiek zich ermee te bemoeien. Oudere mensen werden gezien als een ‘sociaal probleem’ en er ontstond discussie hoe de oudedagvoorziening geregeld zou moeten worden. Die discussie duurde tientallen jaren, omdat de meningen hierover sterk verschilden. Pas in 1912 werd de nieuwe Armenwet aangenomen. Hierin stond onder andere dat bloedverwanten verplicht waren om ouderen in hun omgeving te onderhouden. Deze zogenaamde ‘Onderhoudsplicht’ werd in 1965 afgeschaft.

Woningnood leidt tot bejaardenhuizen
Vanaf de jaren 50 van de vorige eeuw verandert er veel voor oudere mensen. Vanaf 65 jaar kreeg iedereen een AOW-uitkering. Omdat er zo vlak na de oorlog een enorme woningnood was, moesten de woningen van oudere mensen ‘vrij komen’ voor jonge gezinnen. Dus belandden veel oudere mensen in die tijd in een bejaardenhuis die met bosjes uit de grond gestampt werden. Toch bleek ook dit uiteindelijk niet de gewenste oplossing en vanaf  de jaren ‘70 kreeg zo lang mogelijk zelfstandig wonen weer meer aandacht. In deze tijd ontstonden allerlei voorzieningen voor zelfstandig wonende ouderen zoals wijkverpleging en aanleunwoningen.

De zorg voor ouderen is beter dan ooit
Tegenwoordig sluit de zorg veel beter aan bij de wensen van ouderen. Er is veel meer aandacht voor het individu en mensen worden zo veel mogelijk uitgedaagd nog deel te nemen aan (dagelijkse) activiteiten. Dat is toch heel anders dan de slaapzalen van vroeger, waar oudere mensen de hele dag op bed lagen en het bed en nachtkastje hun enige ‘persoonlijke bezittingen’ waren. En hoewel er best nog verbeterpunten te bedenken zijn, kunnen we wel zeggen dat de zorg voor ouderen nog nooit zo goed geweest is als nu!