Ontvang gratis de Schijf van Vijf 1

De Schijf van Vijf: wat staat erin?

Bijna iedereen kent de Schijf van vijf. Maar welke voedingsmiddelen staan er nou precies in? En levert ieder vak ook andere voedingsstoffen, zoals vitamines en mineralen? We leggen het vak voor vak uit.

De vijf verschillende vakken van de Schijf van Vijf vertegenwoordigen de vijf groepen basisvoedingsmiddelen. Uit elk vak heb je iedere dag wat nodig. En hoe groter het vak, hoe meer je er van kunt eten. Dat komt in grote lijnen neer op veel groente en fruit en graanproducten, zoals brood, voldoende zuivel en minder vlees, vetten en oliën.

1. Groente en fruit
Groenten en fruit leveren bevatten relatief weinig calorieën, maar zijn wel rijk aan vitamines, mineralen. Uit deze groep haal je veel vitamine A (bètacaroteen), foliumzuur, vitamine C en kalium. Daarnaast zijn groente en fruit een belangrijke bron van vezels, belangrijk ter voorkoming van chronische ziekten en voor een goede stoelgang

2. Smeer- en bereidingsvetten
Ons lichaam heeft vet nodig als bouw- en brandstof. Het is daarom belangrijk om dagelijks een beetje vet te eten. Kies bij voorkeur voor zachte of vloeibare vetten, omdat deze relatief meer onverzadigde (‘goede’) vetten bevatten. Smeer- en bereidingsvetten zijn ook een belangrijke leverancier van de vet oplosbare vitamines A, D en E. Sojaolie en olijfolie bevatten daarnaast ook veel vitamine K.

3. Vis, peulvruchten, vlees, ei, noten en zuivel
Dierlijke producten hebben een goede eiwitkwaliteit. Dat wil zeggen dat ze alle essentiële aminozuren (=bouwstenen van eiwit die we via de voeding moeten binnenkrijgen) bevatten en dat het goed verteerbaar is. Vlees, vis, zuivel en eieren voldoen hieraan. Peulvruchten en noten zijn goede vervangers, maar moeten goed afgewisseld worden met granen. Ook dan krijg je alle aminozuren binnen die je nodig hebt.

Daarnaast is deze groep voedingsmiddelen van belangrijk voor de B-vitamines, ijzer, magnesium, calcium, fosfor en zink. Vette vis is een van de weinige voedingsmiddelen waar van nature een redelijke hoeveelheid vitamine D inzit en zuivel is de belangrijkste bron van calcium in Nederland.

4. Brood, graanproducten en aardappelen
Koolhydraten zijn een belangrijke energiebron voor ons lichaam. Als we er niet genoeg van binnenkrijgen gebruikt het lichaam eiwit uit de spieren energie uit te halen. Onze hersenen kunnen zelfs helemaal niet zonder koolhydraten, ze hebben glucose (een soort koolhydraat) nodig. Brood, graanproducten en aardappelen zijn een belangrijke leverancier van deze koolhydraten.

Het heeft de voorkeur om binnen deze groep te kiezen voor volkorenproducten, omdat deze naast koolhydraten ook veel vezels bevatten. Aardappelen zijn een uitstekende bron van vitamine C en brood van ijzer en jodium. Uit deze groep halen we bovendien ook veel andere mineralen zoals selenium, zink en koper en B-vitamines, waaronder B1, B6 en foliumzuur (B11).

5. Dranken
Wist je dat meer van de helft van ons lichaam uit vocht bestaat? Geen wonder dat we dat elke dag moeten aanvullen. Vocht is regelt onze lichaamstemperatuur, zorgt voor de opname en het transport de voedingstoffen en voert afvalstoffen af. Gemiddeld hebben we daarom 1,5 – 2 liter vocht per dag nodig.

Zorg voor variatie!
Elk vak met voedingsmiddelen levert dus specifiek voedingsstoffen, elk met hun eigen functie. Maar ook binnen elk vak varieert de hoeveelheid en soort voedingsstoffen. Het is daarom niet alleen belangrijk om tussen de groepen te variëren met de producten die je eet, maar ook binnen de vakken is variatie nodig. En dat is nog lekker ook!

Bronnen:

Nederlandse voedingsmiddelentabel: http://nevo-online.rivm.nl/

National Institute for Public Health and the Environment (2011). Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010. Diet of children and adults aged 7 to 69 years.

Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

Cookies op Voeding in de Zorg

Om je de best mogelijke ervaring op onze website te kunnen bieden maken we gebruik van cookies. Door deze te accepteren geef je ons toestemming om deze cookies te plaatsen. Wil je liever niet alle soorten cookies toestaan? Dan kun je zelf je cookievoorkeuren aanpassen. Je kunt je voorkeuren natuurlijk ook altijd op een later moment wijzigen. Meer informatie vind je in ons Privacy Statement.

Cookievoorkeuren aanpassen