Afbeelding man met sap

Vochtbalans bij ouderen

Hoe belangrijk vocht voor je is ontdekte ik een paar weken geleden. Samen met een collega-diëtist maakte ik een flinke tocht op de racefiets. Het was veel warmer dan we dachten. Onze bidons waren in een mum van tijd leeg. Omdat we allebei weten hoe belangrijk het is om bij warm weer voldoende te drinken raakten we een beetje in paniek. Het kon namelijk nog wel wel even duren voordat we weer in de bewoonde wereld zouden zijn.

 

Het gaat om de balans

Mijn vakgenote werkt bij een verzorgingshuis in de stad. Ze weet als geen ander hoe belangrijk het is om te zorgen dat te ouderen voldoende drinken. ‘Hoe komt het eigenlijk dat ouderen hier meer op moeten letten?’, vraag ik haar. ‘Het gaat allemaal om de balans in het lichaam’, legt ze uit. ‘Onze lichaamstemperatuur, het zoutgehalte in het bloed, de bloeddruk en ook het watergehalte. Het lichaam kan dit allemaal redelijk constant te houden, maar heeft daar meer moeite mee als we ouder worden. Wat ook mee speelt: oudere mensen hebben minder dorstgevoel en de nieren werken minder goed, waardoor ze minder goed in staat zijn om water en zout vast te houden.’

 

Wat zijn de gevolgen van een vochttekort bij ouderen eigenlijk precies?

‘Als je te lang niets drinkt, kunnen er allerlei verschijnselen optreden. Dorst natuurlijk, maar ook sufheid, minder zweten, minder plassen, minder elasticiteit van de huid of flauwvallen door verlaging van de bloeddruk. Uiteindelijk kan zelfs verwarring optreden, want juist de hersencellen hebben vocht nodig.’

Hoe weet je of een bewoner te weinig vocht binnenkrijgt en wat kan je doen?

 

‘Het is moeilijk vast te stellen of ouderen te weinig drinken. Snel verlopend gewichtsverlies, een afgenomen spanning van de huid, minder vaak plassen en droge slijmvliezen kunnen erop duiden. In het laboratorium kan worden vastgesteld hoe ernstig het is. Soms worden mensen opgenomen in het ziekenhuis, daar kan een vocht- en/of zouttekort worden aangevuld door een infuus.’

 

Maar voorkomen is beter dan genezen! ‘Absoluut! Ouderen hebben per dag ruim anderhalve liter vocht nodig. Voldoende drinken dus. Bij de maaltijden, maar ook tussen de maaltijden in. Stimuleer extra drinken op zo veel mogelijk momenten. Dus ook bijvoorbeeld bij het tandenpoetsen en het innemen van medicijnen.’

 

Gelukkig fietsen we langs een uitspanning waar we onszelf trakteren op een groot glas vruchtensap en wat te eten. Onze bidons vullen we met water. ‘Met de vochtbalans in onze lichamen zit het goed’, zegt mijn collega tevreden. ‘Nu nog zorgen dat ik dat ook bij de bewoners voor elkaar krijg deze zomer!’